کد خبر : 76535
تاریخ انتشار : سه شنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۷ - ۱۰:۰۵
-

ظرفیت چند تابعیتی زبان در شعر های علیرضا پنجه ای /مراد قلی پور

ظرفیت چند تابعیتی زبان در شعر های علیرضا پنجه ای /مراد قلی پور

ظرفیت سازی های فرمی چیزی نیست که محدود به زبانی خاص باشد و اتفاقا یکی از روی‌کرد های نوین در شعر معاصر این است که فرم قابلیتی ایجاد می‌کند که زبان مبدا و مقصد را از هویت زمانی -مکانی خارج گرداند و در مورد کارهای علیرضا  پنجه ای و مخصوصا شعر توگراف‌های وی این پتانسیل

ظرفیت سازی های فرمی چیزی نیست که محدود به زبانی خاص باشد و اتفاقا یکی از روی‌کرد های نوین در شعر معاصر این است که فرم قابلیتی ایجاد می‌کند که زبان مبدا و مقصد را از هویت زمانی -مکانی خارج گرداند و در مورد کارهای علیرضا  پنجه ای و مخصوصا شعر توگراف‌های وی این پتانسیل کاملا ملحوظ است و بدون سابقه‌ی تاریخی بسیاری از این دست کارهایش می‌تواند حتی در بسیاری از زبان‌های دنیا هویتی مقصدی داشته باشد و باید این را به حساب ظرفیت‌سازی زبان جهانی در کار شاعری به حساب آورد که در موقعیت مختلف ادبی این هشیاری و آسیب شناسی در وی  هست که کارهایش را ساری و جاری سازد و مانع از صرفا ثبت زبان شعر خود گردد.

این نوع فضا سازی ها و گستردگی فرم در کارهای علیرضا پنجه ای که در واقع ارتقا بینامتنی از ادبیات گذشته‌ی ماست   به خاطر همین جسارت‌ها پتانسیل گستردگی دارد.

علیرضا پنجه ای  با این آثار در هر زبانی که بخواهد می‌تواند این فرم‌ها را منتقل کنند و در آن زبان،  تابعیتی زیستی بگیرد.

باید دقت و توجه داشت که چرا  با برخی منویات و ایدئولوژی پوسیده سعی بر نشناختن این ظرفیت‌ها داریم؟  جز آنکه می‌دانیم و نمی‌خواهیم باور کنیم.

هر کار آوانگارد و پیشرو یک جریان شخصی نیست که هر روز به خاطرش مجبور باشیم تعریفش کنیم بلکه فضایی است که اولا هر کس نمی تواند با سرودن کاری آزاد وارد آن شود، مگر که به زوایای گسترده و امکانات روزآمدی آن واقف شده باشیم.

اصرار بر در گذشته ماندن با ابراز این نوع نگرش‌های فرهنگی_زبانی در موقعیت‌های اکنون ادبیات که خودش را به سمت و سوی مطالعات فرهنگی مجهز کرده، در واقع نوعی واپس گرایی ناخواسته و معتاد است،

علیرضا پنجه ای با برخی کارهای فرمی-ساختاری به درجه‌ای از گستردگی زبانی رسیده  که نتوان برای‌شان محدودیت ملیتی در نظر گرفت و باید به این نوع رفتارها در زبان به نوعی نامحدود و سهامی عام زبان‌های مشترک منافع نگریست و این حقیقتی است که برخاسته از فرهنگی ریشه‌دار در دل متن‌های گذشته‌ی ماست که شاعرانی چون علیرضا پنجه‌ای  با بینامتن کردن آثار دیداری‌‌شان توانسته‌اند  به این ظرفیت‌ها برسند و اگر حواس‌مان نباشد خنثی کردن  و سقط سازی این تولدها می‌تواند برای ادبیات ضرر رسان باشد.

پس به این چند تابعیتی زبان پنجه‌ای احترام بگذاریم که خود آغازی است برای پیوند زبان‌ها که برخی از آن‌ها روزی نیاز به ترجمه نخواهند داشت و یا نیاز به ترجمه را به حداقل می‌رسانند.

باید در این گلوگاه ادبی_ فرهنگی نوع و جنس رفتار  شاعرانی همچون پنجه‌ای را که فراتر از رفتار‌های امروزی است ارج نهاد و این نوع تابعیت‌ها را تبار شناسی نکرد.

از این فرصت استفاده می‌کنم  و از او می‌خواهم عمده کارهای فرمی‌اش را در کنار برخی زبان‌ها به تابعیت  زبان‌های بومی هم در بیاورند که افتخاری برای این زبان‌ها خواهد بود .

این نوع رفتار ها در ادبیات امروز تابعیتی فرا زبانی و انسانی دارد

وقتی شاعری با ظرفیت‌های زبانش به این درجه از درک و فهم زبانی ادبی رسیده که بی محدودیتی‌می تواند در هر زبانی با حفظ اصالت اولیه جاری باشد، چرا مانع از این نوع رفتار ها بشویم فقط به خاطر اینکه یا نمی دانیم که چه اتفاقی افتاده یا نمی خواهیم باور کنیم.

اما حضور و درک گسترده و فرا نگری علیرضا پنجه ای این فرصت و اجازه را به زبان شعرش می‌دهد که با جسارت و آگاهی  ، خودش را تابع محدودیت زبان  نکند و با ایجاد فضایی گسترده بتواند  تابعتی چند گانه داشته باشد و این چیزی فراتر از آسیب‌هایی است که در ترجمه دامنگیر شاعران ما شده است.

کمی از خودمان بپرسیم که برای چه می خواهیم چنین جریان‌های  پیشرو   را در چهارچوبی قطعی و محوری محدود بسازیم.

وقتی فرم و ساختار و ظرفیت‌های اندوخته‌ی شاعری این اجازه را به او می دهد که بدون آسیب رساندن به آفرینه‌هایش در هر زبانی زندگی کند و تبدیل به فرهنگ آن زبان بشود چرا این فرصت به او داده نشود

اتفاقا این سرآغاز یک حرکت بی مرز در زبان ادبی امروز است که باید از آن استقبال کرد و این خود می تواند زمینه را برای برخی تفاهم های بینا زبانی در فرهنگ های مختلف فراهم کند

گاهی توجه به این امر ضروری است که برخی رفتار ها و کنش های متنی در برهه ای از تاریخ ادبیات هر کشوری می تواند متهم به رفتار هایی تفننی باشد اما شناخت شناسی تاریخ زنده ای که به استقبال چنین رفتارها می رود و آن ها را با توجه به فرهنگ  گفتگو و گفتمان روز مره به جریان می اندازد می تواند از منظری جالب توجه باشد چرا که در این عصر دیجیتال و ارتباطات الکترونیکی برجسته کردن چنین رفتار های زبانی و اعتماد داشتن به این بخش از ادبیات زبانی خود نشان از زمان شناسی دقیقی است که علیرضا پنجه ای توانسته از این نوع برخورد های تاریخی به نفع متن هایش استفاده کند و اینکه شعر هایش

را توانسته با این سبک و سیاق ساختاری به فرهنگی  نافذ تبدیل کند از منظر تحقیقاتی-اعتباری می تواند حایز اهمیت باشد و این نمونه از کار ها در واقع شناسنامه ای را در کنار برخی کار های پنجه ای برای شان رقم زده است

شعر تو گراف در واقع بخشی از زیر مجموعه های  شعر های دیداری پنجه ایست که توانسته با آرایشی متفاوت و سرشتی دیدنی راه به دنیا ی زیبایی شناسی و هستی نگری شان پیدا کند

مخصوصا در این بخش از اتفاق ها متنی نوعی آشتی فرهنگی زبانی بین ملل مختلف ایجاد می کند که نشان از وسعت حرکت بی مرز نوعی رویداد,ادبی است که برای نویسندگانش شکلی از ظرفیت چند تابعیتی را رقم می زند چرارکه این نوع روشمندی متن ها هویتی را با خود حمل می کند که پس از  ترجمه زبانی مبدا به زبانی مقصد نگرانی این وجود ندارد که زبان اولیه نتواند خودش را در زبان ثانویه و بعدی ها نشان بدهد  و این یکی از معضلات دنیای ترجمه بوده و هست که شاید چنین ضرورت هایی زبان شناسان را در عرصه دنیای دیجیتال و الکترونیک به سمت از زبان دیداری کشانده است و بخش وسیعی ار ارتباطات روز مره با چنین تصاویری پاسخ داده می شود که این خود تاثیری اگاهانه بوده که پنجه ای توانسته از وجود این ظرفیت ها بهره ببردببرد

مراد قلیپور: نویسنده، شاعر، منتقد ادبی

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.